پيشرفته
 

موضوعات :


کلمات کليدي :


محسن صفايي فرد

ديگر مطالب اين نويسنده :

  • در حضور تاریخ دروغ می‌گویند

  • یک تجربه ماندگار در کاشان

  • مثل میوه فروشی نیست!

  • مرام اسلام

  • راز موسیقی انقلاب و انقلاب در موسیقی

  • خلأ تئوريك جدي... نيست!

  •     491 تعداد بازديد
    (0 راي ) امتياز مطلب < مطلب قبلي
    راه شماره 18 - 19 : قلعه گنج انقلاب

    آموزش و پرورش انقلاب اسلامی
    طرحی برای گسترش دوره‌های پرورشی جهادی

    محسن صفایی فرد

    اعتراف می‌کنم که خاطره سفر به جیرفت برای مسافر مبتدی‌ای چون من – به تناسب «وسایل» و «اهداف» چنین سفرهایی! -  شبیه همه گردنه‌های شب جاده جیرفت، ابهام‌آمیز و در عین حال بدیع و شگفت‌انگیز بود. سفر به جیرفت برای من که از کاشان حرکت کرده بودم انگار ورود به جهان دیگری بود؛ جهانی در اطراف ما اما غایب از نظر. بیش از هر چیز «آشنایی» با بچه‌های این منطقه برایم «غریب» بود. آقای بدری می‌تواند گواهی بدهد شگفتی و حسرت مرا که بعد از اولین دیدار با این بچه‌ها، با او در میان گذاشتم. آخر آن روز تا بیایم بفهمم که اسم و رسم بچه‌ها چیست، نشاط و نهیب سؤالات محمدرضا – که هنوز پشت لبش درست سبز نشده بود! – چنان مرا به هیجان آورد که وقتی نشستیم  به گفت و شنید، و کسی از دوستان برگزارکننده درآمد که بسم الله را بگو تا شروع به ضبط کنیم، بچه‌ها با خنده گفتند کلاس ما از وسط راه شروع شده است! این است که الآن با شگفتی به این فکر می‌کنم که چطور می‌شود این اردوها را زیاد کرد؛ هم در جیرفت و هم جاهای دیگر.
    آنچه را که می‌خوانید نیز نباید بدون شگفتی بخوانید. حتی آمیزه‌ای از ترس را اگر گاهی زیر زبانتان مزه کردید تعجب نکنید؛ چون گسترش اردوهای جهادی‌ای از جنس اردوی جیرفت در سرعت بالا درست مثل جاده‌های پرپیچ و خم آن می‌ماند که «راهرو گر صد هنر دارد توکل بایدش». با این حال می‌بینید که به هر حال آخر قصه خوش است و الآن به فکر تکثیر چنین دوره‌هایی هستیم.
    ٭٭٭
    با تجربه‌ای که اکنون از انبوه دوره‌های آموزشی – فرهنگی انقلاب اسلامی‌توسط مربیان و تشکل‌های مختلف در دست است و نیز با توجه به تجربه‌ی گران جیرفت، به نظر می‌رسد وقت آن رسیده باشد که جایی مثل دفتر مطالعات جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی‌واحد مستقلی برای راه‌اندازی، سامان‌دهی و تقویت و توسعه چنین دوره‌هایی را تدارک ببیند. واحدی مثلاً به عنوان «آموزش و پرورش انقلاب اسلامی» که دیده‌بان خلأهای آموزشی و پرورشی جمهوری اسلامی‌برای تربیت و تقویت کادر و تشکیلات انقلابی بوده و خود را عهده‌دار برگزاری «دوره‌های فرهنگی آموزشی جهادی» در سراسر کشور می‌بیند. دوره‌هایی که تجمیع مباحث و مطالب مطرح شده در آن و تهیه درس‌گفتارهای موضوعی آنها می‌تواند بسیاری از خلأهای آموزش رسمی‌در مدرسه و دانشگاه را پر کند. درس‌گفتارهایی که فشار و اضطرار ناشی از غفلت و بی‌توجهی به آنها به طور روزافزونی باعث آن می‌شده است تا عده‌ای به صورت خودجوش دست به راه‌اندازی دوره‌های علمی‌فرهنگی‌ای با این حجم از موضوعات متنوع نمایند.
    در این سال‌ها چه بسیار تشکل‌های دانشجویی‌ای که بر اساس خلأهایی که حس می‌کرده‌اند اردوهای آموزشی تشکیلاتی برای اعضای خود برگزار کرده‌اند و حجم قابل توجهی از مباحث را به این ترتیب تولید کرده‌اند اما تا به امروز نه دسترسی عمومی‌به آنها وجود دارد و نه به درستی توزیع شده است. مسأله توزیع، اکنون به چنان معضلی تبدیل شده است که خود ما حزب‌اللهی‌ها را نیز گرفتار نوعی اشرافیت فرهنگی و پایتخت‌نشینی معرفتی نموده است. از موضوع غرب‌شناسی و علم‌شناسی و شناخت جریان‌های جهان اسلام بگیرید تا موضوعات مهارتی و کاربردی‌ای چون نویسندگی، داستان‌نویسی، وبلاگ‌نویسی و... چه بسیار مطالب آماده‌ای که هم تهیه شده و هم بارها برای تشکل‌های مختلف ارائه شده است اما اندکی از آن نیز در دست نمی‌باشد و به اثر تبدیل نشده است و بدتر اینکه به درستی توزیع نشده و دانش بومی‌انقلاب را نیز گرفتار آفت تهران‌زدگی نموده است.
    در حوزه تولید مثلاً بنگرید به آثاری که مؤسسه آرمان از درس‌گفتارهای آقای حسن عباسی یا حجت‌الإسلام نظافت و روح به دست داده‌اند تا ببینید چه حجم انبوهی از تولید را می‌توانسته‌ایم امروز به جریان توزیع بیندازیم و نکرده‌ایم. شاید یکی از دلایل خستگی بعضی از اساتید نیز از شرکت در این دوره‌ها همین بی‌تولیدی و کم‌اثری آنها باشد. فکر کنید اگر اکنون مجموعه درس‌گفتارهای ابراهیم فیاض، سید مهدی میرباقری، یعقوب توکلی، حسین کچویان و ... بعد از هر دوره‌ آموزشی‌ای به عنوان یکی از محصولات آن اردو ارائه می‌شد در چه سطحی به گسترش فضایی منجر می‌شد که علت برگزاری آن اردو بود. گذشته از این، اکنون انحصار این دوره‌ها به شهرهای بزرگ خصوصاً تهران، آفات زیادی را سبب شده است که می‌توان از جمله به عدم نیروسازی در شهرستان‌ها، بکر بودن و دست نخورده ماندن زمین آماده انقلاب در سراسر کشور خصوصاً شهرستان‌های دور از مرکز، عدم بازگشت نیروهای شهرستانی به شهر خود از تهران و در صورت بازگشت عدم بازدهی مؤثر به دلیل نداشتن تشکیلات منسجم فرهنگی و... اشاره کرد. دوره آموزشی جیرفت در چنین فضایی است که ضرورت می‌یابد و بر چنین مبنایی است که باید توسعه و گسترش یابد.
    ٭٭٭
    دوره‌هایی از این جنس که اساساً با هدف توزیع عادلانه دانش و فرهنگ انقلاب در نقاط مختلف کشور برگزار می‌شود، می‌تواند در دو سطح دانش‌آموزی و دانشجویی و در سه مقطع راهنمایی، دبیرستان و دانشگاه برگزار شود و برای هر سطح برنامه‌ریزی مجزایی صورت گیرد.
    «سطوح مختلف محتوایی» این دوره‌ها می‌تواند هم شامل موضوعات کلی فرهنگ و هنر، علم‌شناسی و مهارت‌های عملی باشد و هم می‌تواند به صورت تخصصی بعضی ریز موضوعات فرهنگی را نیز مثل آموزش تاریخ شفاهی، تاریخ هنر انقلاب، رسانه و روزنامه‌نگاری، غرب‌شناسی و جهان اسلام، علم‌شناسی، و مهارت‌های توزیع کتاب و محصولات فرهنگی را در بر گیرد. به نحوی که حتی مثلاً یکی از این موضوعات عنوان اصلی دوره قرار گیرد. مثلاً دوره تخصصی «هنر انقلاب» می‌تواند بعد از انجام دو سه دوره به صورت کلی و عمومی‌در منطقه‌ای مثل جیرفت، به صورت تخصصی و با این کلاس‌ها نیز برگزار شود:
    الف) مبانی هنر انقلاب اسلامی
    ب) سینما ( مستند، فیلمنامه، کارگردانی، نقد فیلم و ... )
    پ) عکاسی ( عکاسی خبری، عکاسی فرهنگی و آزاد )
    ت) گرافیک و نقاشی
    ث) شعر
    ج) داستان و رمان
    چ) خوشنويسی
    ح) موسیقی ( سرود و مداحی )
    حتی سطحی از اين تخصصی‌تر نيز قابل طرح است؛ مثلاً برای برخی حوزه‌های گسترده و مورد نياز مثل شعر يا داستان و رمان. به عنوان نمونه طرحی برای دوره آموزشی داستان و رمان انقلاب اسلامی‌می‌تواند به قرار زير باشد:
    الف) شناخت چهره‌ها و روخوانی آثارشان؛ جلال آل احمد، نادر ابراهيمی، سيد مهدی شجاعی، علی موذني، احمد دهقان، رضا اميرخاني، مجید قیصری، محسن مؤمني، مهدي آذر يزدي، محمدرضا سرشار، فريدون عموزاده خليلی، حميد گروگان، داوود اميريان، اميرحسين فردي، حمید هنرجو، محمود جوانبخت، ابراهيم حسن بيگی، مهدی قزلي و ...
    ب) شناخت آثار شاخص و برگزيده
    پ) شناخت تحليلي و نقد آثار
    برخي موضوعات و عناوين کلاسهای مناسب براي اين دوره مي‌تواند به قرار زير باشد:
    الف) داستان کودک و نوجوان انقلاب ( تاليف و ترجمه )
    ب) داستان دفاع مقدس
    پ) داستان انقلاب
    ت) داستان انبيا و امامان معصوم علیهم السلام
    واقعيت این است که هر کدام از اين کلاس‌ها مي‌تواند در چند جلسه و با ارائه بحث‌های عينی و کاربردي به پرورش استعدادهاي مورد نياز براي اين حوزه‌ها کمک کند و خود قابليت کلاس و کارگاه آموزشي مستقل را داشته باشد.
    به يقين آنچه ذکر شد مثال و نمونه‌اي بود براي اشاره به کارهاي بر زمين مانده در حوزه آموزش و پرورش نيروي انساني انقلاب. وگر‌نه برای موضوعات کلّی و جزئی دیگر نیز می‌توان طرح‌نامه‌های دیگری از این دست را پیشنهاد داد و پیش‌بینی نمود.
    آنچه مهم است اینکه این طرح‌ها و دوره‌ها باید پاسخی به نیازهای فرهنگی انقلاب و مخاطبان عملی این برنامه‌ها یعنی استعدادهای فرهنگی انقلاب باشد؛ یعنی هم موضوعات برگزیده برای هر دوره و نیز سرفصل‌های ارائه کلاس‌ها بر اساس خلأهای آموزشی و پژوهشی فرهنگ انقلاب باشد و هم این خلأها با نیازهای واقعی مخاطبان مستعد و گزینش شده در منطقه مورد نظر بومی‌سازی و نیروسازی شود. بدون بودن علاقمندان و تشنگانی برای شنیدن چنین بحث‌هایی، برگزاری این دوره‌ها بی‌ثمر خواهد بود؛ مثل بسیاری از طرح‌های فرهنگی کنونی که توسط تشکل‌های حزب‌اللهی در دانشگاه‌ها برگزار می‌شود و نیز بدون نیازسنجی و اولویت‌بندی بر اساس نیازهای کوتاه مدت و بلندمدت انقلاب اسلامی‌گاهی چنین دوره‌هایی بی‌خاصیت و تجملاتی و تشریفاتی می‌شود.
    دریافتن این نیازها و استعدادها، در حدّ وسیعی بر عهده بچه‌های واسط بین اساتید و مخاطبان یعنی برنامه‌ریزان محلی و بومی‌این مناطق خواهد بود. مثلاً این بچه‌های جیرفت هستند که باید تعیین کنند اردوی بعدی‌شان در چه موضوع و چه سطحی از محتوا و مخاطب برگزار شود. تجربه دوره آموزشی جیرفت با همکاری و همفکری بچه‌های خوب کانون فرهنگی مشکات این شهر نیز می‌تواند اولین دوره از چنین واحدی باشد. لذا گروه برگزارکننده این اردوها که باید بچه‌های بومی‌و محلی این مناطق باشند، بهتر است قبل از برگزاری دوره، نشستی برای آشنایی دوطرفه با اساتید و مربیان این دوره‌ها داشته باشند تا هم به خوبی با مختصات فرهنگی و اقلیمی‌منطقه، مخاطبین شرکت‌کننده و محصولات و نتایج مورد انتظار برگزارکنندگان آشنا شوند و هم شرایط بهتر برگزاری نشست‌ها و کلاس‌ها آماده شود.
    به طور کلی و بر مبنای این نوشته اردوی جیرفت، اردویی در سطح عمومی‌و برای ارائه کلیاتی از همه مباحث بوده است؛ اردویی که بیشتر به قصد کشف استعدادها و علاقمندی‌ها برگزار شده و باید به سمت سطوح بعدی چنین دوره‌هایی حرکت کند و ادامه یابد. راه توسعه آموزش و پروش جهادی از این پس در گرو موفقیت و کارآمدی هر چه بیشتر اردوی جیرفت و مثل آن است.

    دسته بندي هاي برگزيده
    آرشيو راه