پيشرفته
 

موضوعات :

  • خبر

  • کلمات کليدي :


    محمد علی صائب

    ديگر مطالب اين نويسنده :

    مطلب بعدي >   1313 تعداد بازديد
    (0 راي ) امتياز مطلب < مطلب قبلي
    راه شماره 26 : تولید فرهنگی یا تجارت فرنگی؟

    روشنفکران آويني را نخواهند بخشيد

     

    گزارشی از بزرگداشت‌های شهید آوینی در سطح کشور

    محمد علی صائب

    نوزده سال پس از شهادت سيد مرتضي آويني در بيستم فروردين 72، نام او در حوالي سالگرد شهادتش در تريبون‌هاي بسياري برده شد. از نطق علي لاريجاني در جلسه علني مجلس گرفته تا  وبلاگ روستاي رُکن کلاي قائمشهر. هر سال دوره بزرگداشت آوینی که از اواسط فروردین آغاز می‌شود طولانی‌تر شده است. و امسال تا نیمه اردی‌بهشت هنوز گفتن و شنفتن از آوینی ادامه دارد

    نخستين جايزه شهيد آويني

    نخستين جشنواره کتاب مقاومت (جایزه شهید آوینی)، يک روز بعد از نوزدهمين سالگرد شهادت سید شهدای اهل قلم برگزيدگانش را شناخت. این جشنواره در شش گروه برگزار شد. گروه جنگ نرم سه بخش داشت: در بخش مجموعه مقالات «كتاب قدرت و جنگ نرم از نظريه تا عمل» به كوشش حجت‌الله مرادي به عنوان كتاب برگزيده معرفي شد. در بخش كتاب تاليفي، «شورش عليه جمهوريت» نوشته حميدرضا اسماعيلي، برگزيده و «قدرت نرم و انقلاب رنگي» نوشته حامد عبدوس به عنوان كتاب قابل تقدير انتخاب شد.  در بخش ترجمة گروه جنگ نرم، هيچ كتابي حائز رتبه نشد.

    در گروه مستند كتاب‌هاي «پاسياد پسر خاك» اثر محمد قبادي و «ستاد دزلي» اثر حسن رضايي خيرآبادي به صورت مشترك به عنوان كتاب برگزيده معرفي شدند.

    در گروه شعر كتاب «سوءتفاهم» اثر علي داوودي به عنوان كتاب برگزيده معرفي و كتاب «كلمات در خط مقدم» اثر جواد محقق به عنوان اثر قابل تقدير معرفي شد.

    در گروه نقد، پژوهش و ادبيات تحقيقي، كتاب «بازتاب انقلاب اسلامي بر شيعيان لبنان» اثر سيدمهدي ظاهري در بخش تاليف به عنوان اثر برگزيده انتخاب شد و كتاب «پيروزي مقاومت پيامدهاي راهبردي جنگ 33 روزه» در شاخه مجموعه مقالات ترجمه به عنوان اثر شايسته تقدير معرفي شد.

    در گروه هنر، كتاب «دفاع در برابر تجاوز» نوشته فرهاد سليماني و عباس ميرهاشمي در شاخه هنر به عنوان اثر برگزيده و كتاب‌هاي «سفر به جنون» اثر عبدالرضا فريدزاده در شاخه نمايش و كتاب «مسابقه بين‌المللي كاريكاتور غزه» نوشته سيدمسعود شجاعي طباطبايي در شاخه تجسمي به طور مشترك به عنوان شايسته تقدير معرفي شدند.

    در گروه ادبيات داستاني از ميان آثار رسيده و داوري شده، هيچ اثري به عنوان برگزيده يا شايسته تقدير معرفي نشد.

    ما، آويني و مديران اسبق ارشاد و صدا و سيما

    در حوالي سالروز شهادت آويني رسانه‌هاي نسبتا زيادي، يادداشت نقادانه درباره يکي از سخنراني هاي سيد محمد خاتمي در زمان وزارت ارشادش را بازنشر دادند. يکي از اينها راديو معارف بود که اعلام کرد در برنامه بوي باران «به نامه سيد شهيدان اهل قلم به وزير وقت فرهنگ و ارشاد اسلامي، مي‌پردازد و كارشناس اين برنامه با نگاهي به اين نامه، دغدغه‌هاي فرهنگي شهيد آويني را بررسي مي‌كند.» برخي رسانه‌ها هم لابلاي اخبار و گزارشهاي خود مشکلاتي را که در صدا و سيما براي  شهيد آويني ايجاد شده بود، يادآوري کردند؛ از جمله  خبرگزاري فارس که سخنراني پرويز اميني در  يک جمع دانشجويي را بازنشر داد: «... آويني مظهر اين است که مي شود کاري کرد. آويني در عرصه هايي وارد شد و کارهايي انجام داد که از پر مخاطره ترين عرصه‌ها بود و کاري که آويني در آن عرصه کرد از قوي ترين کارها بود. در حالي که شرايط پيراموني و مقدماتي هم براي او فراهم نبود. همين فيلمي که آويني از بوسني تهيه کرده بود با همکاري طالب زاده و غيره... به نام «خنجر و شقايق»، که با صدا و نريشن شهيد آويني تهيه شده بود، اما صدا و سيما حاضر نشد اين فيلم را پخش کند فقط به دليل صدا و نريشن آويني! يعني آويني در اين حد از محدوديت که در مورد موضوع بوسني فيلم ساخته شده و با ادبيات خوب و نريشن ايشان، اين نريش به خاطر آويني قابل پخش نيست...»

    نمازهاي جمعه: «گراميداشت ياد و نام»

    در خطبه‌هاي نماز جمعه 25 فروردين تعدادي از ائمه جمعه در بخش مناسبت‌هاي هفته «ياد آويني را گرامي داشتند.» در لابلاي خبرهاي خبرگزاري‌ها هيچ خبري مبني بر اين که يکي از ائمه جمعه در خطبه‌ها به يکي از کتابها يا فيلم هاي شهيد آويني   اشاره اي کرده و نمازگزاران را به خواندن و ديدن آن دعوت کرده باشد، منتشر نشده است. از عرضه اين محصولات در 700 مسجدي که در آن نماز جمعه اقامه مي شود، هم خبري منتشر نشده. 

    بيانيه‌اي براي آويني

    اداره کل حفظ آثار و نشر ارزشهاي دفاع مقدس يکي از استان‌هاي شمالي در سالگرد شهادت شهيد آويني «بيانيه» صادر کرد. اين اداره کل پيشتر به مناسبت هاي زير هم «بيانيه» صادر کرده بود: روز ملي فناوري هسته اي، سالروز شهادت شهيد صياد شيرازي، هفته بسيج، سالگرد آزادي سوسنگرد، سالگرد شهادت شهيد شيرودي، سالگرد آزادي خرمشهر،  هفته دفاع مقدس، روز دانشجو و... .

    طبق ماده  2 اساسنامه بنياد حفظ آثار و نشر ارزشهاي دفاع مقدس، هدف از تشكيل این بنياد، حفاظت و بهره‌برداري از آثار و ارزشهاي دفاع مقدس و ثبت حماسه‌هاي جاودانه امت اسلام و آثار آن در شئون فرهنگي، سياسي، اجتماعي، اقتصادي و نظامي و جلوگيري از نابودي و تحريف و يا به فراموشي سپرده شدن ميراث گرانبهاي خون پاك ايثارگران اسلام و دستاوردهاي دفاع مقدس است.

    فرهنگ  غيردولتي

    در اين سوي ميدان، جمعي از دانشجويان، دوره 22 روزه بين سالگرد شهادت شهيد آويني و سالگرد شهادت شهيد مطهري را با عنوان «ايام انديشه انقلاب اسلامي» نامگذاري کردند. آن طور که مسئول ستاد اطلاع رساني اين گروه اعلام کرد موضوعات محوري  «ايام انديشه انقلاب اسلامي» بيداري اسلامي، جنبش ضد سرمايه‌داري، علم ديني، اسلامي شدن علوم انساني و علم بومي، الگوي پيشرفت ايراني- اسلامي و عصر عدالت، معنويت و عقلانيت خواهد بود. جنبش عدالتخواه دانشجويي و دانشجويان عضو انجمن اسلامي اروپا از بانيان اين برنامه بودند.

    يک همايش با پيام هاي دو آيت الله

    پنجشنبه24 فروردين و به بهانه سالگرد شهادت شهید آوینی، در فرهنگسراي ولاء شهرري دومين همايش هنر ولايي برگزار شد. يکي از مدعوين اين همايش آيت الله حائري شيرازي بود که چون نتوانسته بود در اين همايش شرکت کند کتبي پيامي فرستاده بود: «...دوست داشتم همزمان در شیراز مجلس نداشتم و حضوراً در همایش شما مشارکت می‌کردم... هنر روش بسته بندی تولیدات اندیشه است. هنر، هنر ماندگار کردن، راحت نقل و انتقال دادن، راحت به خاطر سپردن و راحت به خاطر آوردن است. بطوریکه شدت جاذبه زمینه سازِ تمرکز و تمرکز زمینه ساز تأثیر در بستر حافظه باشد. انسان تا عاشق چیزی نباشد و مجذوب آن نشده باشد تمرکز بر وی پیدا نمی‌کند. ذره بین هنر، مثل جمع کردن اشعه در یک نقطه است و جمع همه ی حرارت در یک نقطه ی جمع، احتراق و سوزندگی پیش می‌رود... .

    هنر متعهد یعنی جمع بین زیبایی فرم و ارزش معنوی محتوا و هنر غیرمتعهد یعنی زیبایی فرم با زهرآگین بودن محتوا. هنر غیر متعهد از خشم و شهوت برخاسته و به خشم و شهوت دعوت می‌کند.

    هنر متعهد از نور عقل و حکمت سرچشمه گرفته و به عقل و حکمت می‌افزاید. آنان که هر شعر و یا فیلم و یا نمایش را فاخر می‌دانند سخت در اشتباهند. هر زیبایی ، فاخر نیست. تا قاضی که باشد اگر قاضی حس شهوت و غضب است زیبا و فاخر برای طبیعت هنر متعهد نیست. هنر متعهد غذای روح است نه غذای خشم و شهوت؛ و اگر محتوا عالی است اما نحوه بسته بندی متعالی نیست جای هنر خالی است.»

    آيت الله جوادي آملي هم براي اين همايش پيامي فرستاد: «...آنچه که میتواند هنر ولائی را برای ما معنا‌دار کند بررسی معنای هنر از یکسو و ولایت از سوی دیگر و ترکیب معقول و مقبول این دو واژه پر برکت از سوی سوم است. هنر وقتی می‌تواند معقول و مقبول باشد که ریشه عقلانی داشته باشد از یکسو، در کارگاه خیال دقیقا مهندسی شده باشد از سوی دوم، و خروجی آن هم یک جمال محسوس باشد از سوی سوم، اگر ریشه عقلانی نداشته باشد یک هنر خیالی است نه هنر انسانی و معقول. اگر ریشه عقلانی داشته باشد و در گارگاه خیال مهندسی روی آن اعمال نشده باشد آن یک مطلب علمی است که در کتابها هست ولی این توان آثار هنری را ندارد و اگر در کارگاه خیال خوب هندسی شد لکن در اثر ضعف رابطه حس و خیال خروجی آن جمال محسوس نبود بازده خوبی هم نخواهد داشت بنابراین این اضلاع سه گانه را هنر باید داشته باشد ریشه عقلانی داشته باشد، در کارگاه خیال بطور دقیق مهندسی شده باشد و خروجی او هم جمال محسوس باشد، یعنی بوسیله هنرمندانی که هم عقلانیت را خوب درک کردند هم در کارگاه خیال خوب مهندسی کردند و هم سبک رفتار و گفتار و نوشتار آنها دلپذیر است... .»

    در اين همايش رضا برجي هم  درباره آخرين همکاري هايش با شهيد آويني به ويژه در آخرين رزوهاي زندگي شهيد آويني صحبت کرد. 

    سليقه‌هاي حاشيه‌ساز

    تعويق يک روزه برگزاري برنامه‌هاي بزرگداشت شهيد آويني در سال 91 و عجيب‌تر از آن ثبت روز بيست و يکم فروردين در تقويم رسمي به عنوان روز شهادت او امسال حاشيه‌ درست کرد. سردار سعيد قاسمي در مراسم بزرگداشت شهید صیاد شیرازی، شهید آوینی و شهید رضا چراغی فرمانده لشکر محمد رسول‌الله(ص) در قطعه 29 بهشت زهرا، اين تصميم شوراي فرهنگ عمومي را که به بهانه همزماني روز شهادت روز ملي فناوري هسته‌اي ترتيب داده شده بود، «کج ‌سليقگي» توصيف و خانواده شهيد هم به آن اعتراض کردند. شوراي فرهنگ عمومي هم در توضيحي اعلام کرد که قبلا با خانواده شهيد هماهنگ کرده بوده. در بيانيه اين شورا همچنين بصورت تلويحي دفن شهيد آويني در بيست و يکم فروردين يکي از علل دستکاري تقويم معرفي شده بود.  

    روشنفکران آويني را نخواهند بخشيد

    تالار وحدت هم بيستم فروردين ميزبان يکي از برنامه هاي بزرگداشت سالگرد شهادت شهيد آويني بود. مجید شاه‌حسینی، مديرعامل سابق بنياد فارابي که يکي از ميهمانان اين برنامه بود در سخناني گفت: در روزگاری هستیم که بیشتر خاطره‌ها را بر واقعیت‌ها رجحان داده و خصوصاً آثار قلمی بزرگان به محاق رفته و به جای آن خاطره‌ها به بازار می‌آید.

     وی با بیان اینکه معارف بزرگان در سیر خاطره‌گویی‌ها نباید فراموش شود، تصریح کرد: در دو سه سال گذشته دیدیم کسانی از شهید آوینی سخن می‌گویند که از نظر او کاملاً مطرود بودند ولی آنها در قالب مصاحبه‌ها او را از خود می‌دانند و مثلاً می‌گویند اگر آوینی الان بود مثل ما می‌زیست، انگار آنها فکر می‌کنند آوینی چاره‌ای جز این نداشت و اگر زنده می‌ماند باید مثل آنها می‌شد. غافل از آنکه شهید آوینی نیازی نداشت به مسیر چهل سال قبل برگردد، چرا که به قله اصلی رسیده بود.

    شاه حسيني ادامه داد: نگاه عمیق او به انحرافات در یونان و پس از رنسانس که به سوی شرق سرازیر شده بود، دلیلی بوده که اردوگاه روشنفکر غرب‌زده هرگز آوینی را نخواهد ببخشد، همان‌طور که جلال آل‌احمد را نخواهد بخشید.

    دسته بندي هاي برگزيده
    آرشيو راه